Królestwo Skarlandu

bp prof. UR dr net. Vincenzo Oreglia di Santo Stefano


Rozdzia? I – Poj?cie i budowa normy kolizyjnej

Norma kolizyjna jest norm? prawn? wyst?puj?c? w prawie prywatnym mi?dzynarodowym, kt?rej podstawowym celem jest rozstrzygni?cie, kt?re prawo jest w?a?ciwie do rozstrzygni?cia sporu, w kt?rym wyst?puje element obcy np. dziedziczenia po zmar?ym w Polsce cudzoziemcu. Norma ta ma wskaza? prawo merytoryczne, sama nim nie jest.

Norma kolizyjna sk?ada si? z zakresu, ??cznika, dyspozycji i subokre?lnika temporalnego. Zakresem jest ta cz??? normy, kt?ra wskazuje sytuacj? (stan faktyczny), do kt?rego norma ma si? odnosi? np. sprawa spadkowa, ma??e?stwo, zdolno?? prawna i zdolno?? do czynno?ci prawnej os?b fizycznych.

W dyspozycji normy kolizyjne zawarty jest nakaz stosowania okre?lonego prawa w?a?ciwego (obszaru pa?stwowego) np. stosuje si?, podlega prawu pa?stwa, w?a?ciwe jest prawo pa?stwa.

??cznikiem jest kryterium wskazuj?ce jakie prawo w?a?ciwe mamy stosowa? np. prawo ojczyste, prawo miejsca zamieszkania, prawo po?o?enia nieruchomo?ci. Wed?ug H. Trammera ??cznik zawiera przede wszystkim okre?lnik nominalny, sk?adaj?cy si? z podstawy (np. obywatelstwo, miejsce zamieszkania) oraz dope?niacza (spadkodawcy, dziecka, rzeczy).

Subokre?lnik temporalny za? okre?la z jakiej chwili powi?zanie mi?dzy zakresem a ??cznikiem mamy bra? pod uwag? np. z chwili uznania, z chwili ?mierci.

Najlepiej wida? wszystko na przyk?adzie. Przytocz? tak? norm? kolizyjn?:

O mo?no?ci zawarcia ma??e?stwa (zakres) rozstrzyga (dyspozycja) w stosunku do ka?dego z ma??onk?w prawo ojczyste (??cznik) z chwili zawarcia ma??e?stwa. (subokre?lnik temporalny).

Rozdzia? II – Rodzaje norm kolizyjnych

Wyst?puj? nast?puj?ce rodzaje norm kolizyjnych:

1. Normy zupe?ne – wskazuj? prawo w?a?ciwe oboj?tnie czy jest ono polskie czy obce.
2. Normy jednostronne – okre?laj? tylko prawo polskie jako w?a?ciwe np. Je?eli o ubezw?asnowolnieniu cudzoziemca orzeka s?d polski, stosuje si? prawo polskie.
3. Normy niezupe?ne dwustronne – okre?laj? sfer? dzia?ania prawa w?asnego oraz cz??ciowo obcego.
4. Normy kolizyjne pierwszego stopnia – wskazuj? prawo w?a?ciwe.
5. Normy kolizyjne drugiego stopnia – rozgraniczaj? sfery dzia?ania norm kolizyjnych pierwszego stopnia r??nych pa?stw.

Rozdzia? III – Rodzaje ??cznik?w

Wyst?puj? nast?puj?ce rodzaje ??cznik?w:

1. Prawo ojczyste – lex patriae (??cznik obywatelstwa).
2. Prawo miejsca zamieszkania – lex domicilii (??cznik domicylu).
3. Prawo miejsca po?o?enia rzeczy – lex rei sitae.
4. Prawo miejsca sporz?dzenia czynno?ci – lex loci actus.
5. Prawo miejsca zawarcia ma??e?stwa – lex loci celebrationis matrimonii.
6. Prawo miejsca deliktu (czynu niedozwolonego) – lex loci commissi.
7. Prawo miejsca szkody – lex loci damni.
8. Prawo miejsca siedziby s?du – lex fori.
9. Prawo w?a?ciwe dla danej czynno?ci – lex causae.

Na podstawie M. Pazdan, Prawo prywatne mi?dzynarodowe, Warszawa 2012.