Temat: Poj?cie i rodzaje stosunk?w administracyjnych
Autor: x. Vincenzo Oreglia di Santo Stefano, praca magisterska
Promotor: dr hab. Ksawery van Berden
Rozdzia? I Poj?cie i powstanie stosunku administracyjnego
Stosunek administracyjny to jedno z podstawowych poj?? z zakresu prawa administracyjnego. Jest to stosunek prawny, czyli wyp?ywaj?cy w przepis?w prawa, w tym przypadku prawa administracyjnego i reguluj?cy obowi?zek zachowania si? wobec siebie okre?lonych podmiot?w. Stosunek administracyjny to stosunek prawny oparty na prawie administracyjnym pomi?dzy podmiotem administracji publicznej (organem), a obywatelem lub innym podmiotem (lub podmiotami). Do powstania wymaga istnienia jako jednego z podmiot?w organu administracji publicznej.
Stosunek administracyjny powstaje zar?wno w wyniku dzia?ania z urz?du (np. rozpocz?cie post?powania wyw?aszczeniowego) lub z woli zainteresowanej strony (ch?? zarejestrowania samochodu). Jego ?r?d?em s? akty prawne, akty administracyjne, orzeczenia, a nawet dzia?ania faktyczne. Strony stosunku administracyjnego musz? mie? podmiotowo?? administracyjnoprawn?, czyli zdolno?? do wyst?powania w sprawach administracyjnych.
Rozdzia? II Przedmiot i tre?? stosunku administracyjnego
Przedmiotem stosunku administracyjnego jest sprawa administracyjna w zakresie dzia?ania danego organu administracji publicznej. Organ musi by? w?a?ciwy do rozpoznania danej sprawy. W?a?ciwo?? oraz sama sprawa administracyjna s? regulowane w poszczeg?lnych przepisach administracyjnego prawa materialnego oraz procesowego.
Tre?ci? stosunku administracyjnego s? wzajemne prawa i obowi?zki podmiot?w uczestnicz?cych w tym stosunku.
Rozdzia? III Cechy stosunku administracyjnego
Stosunek administracyjny jest indywidualny i skonkretyzowany. Oznacza to, ?e dotyczy okre?lonego podmiotu i okre?lonej jego sprawy administracyjnej (uprawnienia b?d? obowi?zku). Stosunek administracyjny charakteryzuje tak?e brak r?wno?ci jego stron. Cechuje si? bowiem nier?wnorz?dno?ci? podmiot?w w nim uczestnicz?cych. W stosunku administracyjnym organ administracji publicznej ma przewag? nad stron? przeciwn?, gdy? on sam kszta?tuje sytuacj? prawn? adresata (podmiotu) np. poprzez wydanie decyzji lub odmow? wydania decyzji. Podmiot nie b?d?cy organem administracji publicznej ma w tym stosunku s?absz? pozycj?. Wyst?puje zatem nier?wno??, w przeciwie?stwie np. do stosunku cywilnoprawnego, gdzie dominuje zasada r?wno?ci stron.
Rozdzia? IV Rodzaje stosunk?w administracyjnych
Wyr??nia si? nast?puj?ce rodzaje stosunk?w administracyjnych:
1. Stosunek materialnoprawny – wynika z przepis?w prawa materialnego i jest sta?y. Np. obowi?zek p?acenia podatk?w rodzi stosunek administracyjny pomi?dzy podatnikiem a urz?dem podatkowym.
2. Stosunek procesowy – powstaje w momencie, gdy do zrealizowania uprawnienia/na?o?enia obowi?zku konieczne jest wszcz?cie post?powania administracyjnego np. gdy ubiegamy si? o pozwolenie na bro?.
3. Stosunek spornoprocesowy – pojawia si? wtedy, gdy druga strona powy?szych stosunk?w zaskar?y do s?du administracyjnego akt stosowania prawa wydany przez organ administracyjny. Ten rodzaj stosunku prze?amuje zasad? nier?wnorz?dno?ci stosunku administracyjnego, gdy? przed s?dem administracyjnym zar?wno organ, jak i druga strona s? na r?wnej pozycji.
4. Stosunek potencjalny – gdy istnieje stan faktyczny, w kt?rym organ administracyjny mo?e wyda? akt konkretyzuj?cy norm? og?ln? (np. gdy spe?nione s? kryteria pozwolenia na bro?).
5. Stosunek realny – gdy zaistnieje akt stosowania prawa wobec stosunku potencjalnego (decyzja o pozwoleniu na bro?).
6. Stosunek zewn?trzny – ??czy organ administracji publicznej i podmiot nienale??cy do tej administracji.
7. Stosunek wewn?trzny – ??czy ze sob? podmioty administracji publicznej; nale?y do administracyjnego prawa ustrojowego.
8. Stosunki trwa?e i ad hoc – pierwsze istniej? tak d?ugo, jak istnieje ich podstawa prawna; drugie s? realizowane przez pojedyncze dzia?anie lub zamkni?ty cykl dzia?a?.
Podsumowanie
Stosunek administracyjny nale?y do stosunk?w spo?ecznych opartych na podstawie prawa i jest jednym z podstawowych poj?? prawa administracyjnego.
?r?d?a:
1. Jan Zimmermann, Prawo administracyjne
2. Wyk?ady prof. dr hab. Czes?awa Martysza