Królestwo Skarlandu

INSTYTUCJE => Archiwa Uniwersytetu Rotryjskiego => Kr?lewska Akademia w Toledo => Katedra Historii i Architektury => Wątek zaczęty przez: Carlos Lorenzo de Medici y Zep w Sobota, 6 Cze 2015, 20:05:38

Tytuł: Dzieje Bazyli Latera?skiej
Wiadomość wysłana przez: Carlos Lorenzo de Medici y Zep w Sobota, 6 Cze 2015, 20:05:38
Wyk?ad VI: Dzieje Bazyliki Latera?skiej

Autor: mgr Pio Maria Facibeni
Korekta i uzupe?nienie: prof. Cesare Francesco de Medici

Bazylika Latera?ska, a w?a?ciwie Patriarsza Arcybazylika Naj?wi?tszego Zbawiciela, ?wi?tego Jana Chrzciciela i ?wi?tego Jana Ewangelisty na Lateranie, Matka i G?owa wszystkich Ko?cio??w Miasta i ?wiata jest centrum katolickiego v-?wiata. To tu odbywaj? si? najwa?niejsze ceremonie religijne, a w pa?acu mieszcz?cy si? obok ?wi?tyni rezydowali najwi?ksi Patriarchowie.

Wcze?niej miejscem uroczysto?ci ko?cielnych by?a Bazylika ?w. Augustyna, kt?ra widzia?a ceremonie Patriarch?w Pierwszego Pa?stwa Ko?cielnego Rotria, czyli pontyfikaty Victora I, Innocentego I, Piusa I oraz Klemensa II. W p??niejszym okresie Bazylika otrzyma?a imi? ?w. Paw?a. Dopiero Jego ?wi?tobliwo?? Klemens II przeni?s? siedzib? biskup?w Rotrii na Lateran, a mieszkania Monarch?w do Pa?acu.

Mieszka?cami Pa?acu na Lateranie do okresu wielkiej schizmy gnie?nie?skiej byli Patriarchowie: Klemens II, Aleksander I, Sykstus I, Sykstus II, Hadrian I, Pius II, Celestyn I, Aleksander II, Leon I, Ewaryst I i Innocenty III. Roz?am zako?czy? si? podczas Soboru Florenckiego za pontyfikatu Innocentego III, za? nowy Patriarcha, Aleksander III przeni?s? siedzib? biskup?w Rotrii do Pa?acu Kwirynalskiego, mimo to Bazylika Latera?ska do dzi? pozostaje g??wn? ?wi?tyni? Rotrii i nekropoli? Patriarch?w.

Budowa Bazyliki trwa?a od IV wieku a? po XIX wiek. Wiele element?w zewn?trznych i wewn?trznych pochodzi z XVIII wieku. Fasada frontalna, uko?czona w 1733 roku zosta?a zaprojektowana przez Allesandra Galilei, g??wnego architekta ?wi?tyni.  Pod centralnym gzymsem znajduje si? wezwanie Ko?cio?a, a ni?ej tytu?: Omnium Ecclesiarum Urbis et Orbis et Caput. Tekst ten oznacza, ?e Bazylika jest siedzib? Patriarch?w. Nad ko?cami fasady g?ruje pi?tna?cie marmurowych figur, przedstawiaj?cych ?wi?tych Doktor?w Ko?cio?a, a tak?e samego Jezusa Chrystusa. Wykona? je w 1730 roku na zlecenie Galilei prawnuk tw?rcy Placu Navona – Giacobbo Bernini. Wszystko stoi na wielkich kolumnach w stylu jo?skim, kt?rych fundatorem by? ?wczesny Prymas Francji, kardyna? Jean-Francois Volopeux.

Wej?cie do Bazyliki prowadzi z szerokiego przedsionka. ?rodkowe drzwi to wrota Kurii znajduj?cej si? w III wieku na Forum Romanum, po prawej stronie znajduje si? ?wi?ta Brama, za? po lewej stronie znajdziemy pos?g ?w. Tomasza z Akwinu, kt?ry zosta? przeniesiony z p?on?cej Archikatedry ?w. Marcina.
We wn?trzu znajduj? si? pi?kne kolumny, na pierwszej z nich dostrzegamy zachowany fresk Giotta, ukazuj?cy pierwszego Patriarch? Rotrii Linusa og?aszaj?cego Rok ?wi?ty.  Na nast?pnych widzimy portrety Ojc?w i biskup?w poszczeg?lnych diecezji, za? na niszach pos?gi dwunastu Aposto??w, wykonanych z marmuru przez uczni?w Berniniego w 1654 roku. Posadzka wzorowana na francuskiej szkole zosta?a wykonana w latach 1431-1434, w?r?d p?ytek znajduj? si? nekropolie Biskup?w Powszechnych, a tak?e ordynariuszy innych diecezji.  Sufit zosta? wykonany przez Domenico Fontane w 1531 roku, za? sto lat p??niej Giacomo Della Porta domalowa? w?r?d nich trzy herby patriarsze.

Nad o?tarzem g?ruje przepi?kne p??nogotyckie cyborium przedstawiaj?ce sceny z ?ycia Zbawiciela i Matki Przenaj?wi?tszej wykonane w latach 1367-1390. Naw? g??wn? zamyka absyda, kt?ra jest wr?cz oblana z?otem. W g?rnej cz??ci znajduje si? mozaika stworzona przez Jacopo Torriti i Francesca da Camerini w XIII wieku. Przedstawia ona Krzy?, nad ni? w niebiosach G?ow? Jezusa Chrystusa, za? po lewej stronie widzimy Matka Naj?wi?tsza. Po obu stronach znajduj? si? fundatorzy dzie?a.

Po obu stronach ulokowane s? liczne transepty, w?r?d nich p??norenesansowy o?tarz Naj?wi?tszego Sakramentu. ?ciany zosta?y przyozdobione freskami przedstawiaj?cymi histori? bazyliki. Stworzone na prze?omie XVI i XVII wieku. Naprzeciw o?tarza Naj?wi?tszego Sakramentu znajduje si? sarkofag z cia?em Patriarchy Sykstusa I, wielkiego Biskupa Rotrii. W?a?ciwie nazywa? si? on Karl Gregor Richard Habsburg-Lotaringen jako cz?onek rodziny cesarskiej by? wpierw biskupem Ko?cio?a Rotryjsko-Chrze?cija?skiego, za? po powstaniu Pa?stwa Ko?cielnego zosta? kardyna?em, ale wtedy rozpocz??a si? „afera konkordatowa” z Monarchi? Austro -W?giersk?. Za jego pontyfikatu odby?y si? r?wnie? dwa sobory. Ponownie wybrany na pos?ug? nast?pcy ?w. Paw?a zas?ab? w drodze do Bazyliki na koronacj?. Wkr?tce potem zmar? i zosta? pochowany w latera?skiej ?wi?tyni.

Transept z sarkofagiem Patriarchy Sykstusa I jest po??czony z baptysterium ?w. Jana, w kt?rym znajduje si? zabytkowa, bo IV-wieczna chrzcielnica. W okresie p??niejszym wiele razy j? przebudowywano, za? teraz posiada cztery o?tarze boczne w?r?d nich najstarsza – kaplica ?w. Jana Ewangelisty. Do Bazyliki przylega ma?y budynek, to dawna prywatna kaplica patriarsza zwana Sancta Sanctorum, w kt?rej znajduje si? obraz Chrystusa Acheiropoieton, wed?ug legendy malowa? go zacz?? ?w. ?ukasz, za? zako?czyli Anio?owie. Prowadz? do niej ?wi?te Schody, po kt?rych wchodzi? Jezus Chrystus do pa?acu Poncjusza Pi?ata. Zosta?y one przywiezione w IV wieku przez ?w. Helen?, matk? Cesarza Konstantyna, s? okryte drewnian? ok?adzin? i wolno wchodzi? po nich tylko na kolanach.

Na placu przed Bazylik? znajduje si? jeden z trzynastu najwi?kszych egipskich obelisk?w na ?wiecie, pocz?tkowo sta? przy Circus Maximus, lecz XIII-wieczne w?adze Ko?cio?a kaza?y go przenie?? przed Bazylik?.