WYK?AD IV: Epoka br?zu
Autor: Basilio Calabrese
Sumeryjscy rzemie?lnicy wymy?lili, ?e gdy dodadz? cyn? do miedzi, to otrzymaj? br?z. U?ywano go do tworzenia cennych przedmiot?w, broni i narz?dzi. By? on twardy, wi?c idealnie nadawa? si? do swojej roli. Nie by? jednak idealny, gdy? np. narz?dzie wykonane w?a?nie z br?zu, podczas walki wygina?y si? i nie by?y ju? na tyle u?yteczne.
Nie wiemy jednak, gdzie i kiedy dok?adnie powsta?a ta epoka, gdy? br?z zacz?to wytwarza? mniej wi?cej w tym samym czasie w kilku miejscach na ?wiecie. Uniemo?liwi?o to podanie dok?adniej daty, wi?c przyj?to jedynie umowne daty dla ka?dego regionu. I tak wskazano, ?e epoka br?zu rozpocz??a si? w roku 3400 p.n.e. na terenach Egiptu, w 2800 r. p.n.e. w Europie Po?udniowej, a w 2200 r. p.n.e. w okolicach Europu ?rodkowej.
Istnieje kilka wykopalisk, w kt?rych znaleziono ?lady tej epoki. S? to m.in. Mykeny, Troja, Ur, czy Ugarit.
W czasie trwania epoki br?zu w szczeg?lno?ci rozwija?a si? gospodarka, a co za tym idzie, hodowla zwierz?t. Dzi?ki wynalezieniu pierwszych woz?w (kt?re zreszt? by?y ju? wy??obione na naczyniach z epoki kamienia) oraz statk?w, mo?liwy by? rozkwit handlu dalekosi??nego. Poszczeg?lne osady zacz??y w?drowa?, by sprzedawa? w?asne produkcje innym. Swoje przedmioty oraz ?ywno?? zarzucano na wozy lub sk?adano na statku, kt?ry wyposa?ony by? w wios?a i ?agiel. Poprzez rozw?j gospodarki mo?liwe by?o tworzenie nowych form spo?ecznej organizacji, np. plemion. Wzbogaci?o si? i zr??nicowa?o spo?ecze?stwo, bowiem na podstawie prac archeologicznych wiemy, ?e groby by?y wyposa?one w cenne przedmioty wykonane z drogich surowc?w, np. z?ota.
Z br?zu wytwarzano r??ne narz?dzia (motyki, d?uga, siekiery), przedmioty codziennego u?ytku (no?e), bro? (miecze, topory, pancerze, groty), a tak?e bi?uteri?.
W poprzednim wyk?adzie na temat epoki kamienia, szczeg?ln? uwag? zwr?cili?my na pan?w, gdy? to oni zajmowali si? polowaniem na zwierzyn? i zdobywaniem pokarm?w. W tym wk?adzie postanowi?em zwr?ci? r?wnie? uwag? na kobiety. Podobnie jak dzisiaj mia?y swoich partner?w i dzieci. Kilka tysi?cy lat przed nasz? er?, kobiety r?wnie? odczuwa?y siln? potrzeb? opieki nad dzieckiem i upi?kszania swojej urody. Dba?y, by ich, m?wi?c kolokwialnie, brzd?ce, mia?y co je?? i w co si? ubra?. Musia?y zadba? r?wnie? o siebie. Przyk?adem mog? by? naszyjniki, kt?re zakrywa?y ca?y dekolt i by?y wykonane m.in. ze z?ota lub bursztyn?w. Poza naszyjnikami noszono tak?e kolczyki, b?d? te? bransolety.
W dalszym ci?gu oddawano cze?? s?o?cu. Ten kult solarny rozpowszechni? si? szczeg?lnie mocno na terenach Europy. W sztuce popularne staj? si? motywy labiryntu i troisto?ci.
W epoce br?zu do?? wyra?nie rozwin??y si? kultury. W szczeg?lno?ci w Europie, gdzie by?o ich bardzo du?o. Niejednolito?? owych kultur jest r?wnie? cech? charakterystyczn? tego okresu. Najbardziej znane kultury europejskie z epoki br?zu to:
a) myke?ska,
b) minojska,
c) ?u?ycka,
d) terramare,
e) unietycka,
f) cykladzka.
Informacje dodatkowe
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/01/Bronze_age_weapons_Romania.jpg)
Ozdoby i bro? z epoki br?zu