Królestwo Skarlandu

INSTYTUCJE => Katedra Historii i Architektury => Archiwa Uniwersytetu Rotryjskiego => Kr?lewska Akademia w Toledo => Archeologia => Wątek zaczęty przez: Carlos Lorenzo de Medici y Zep w Sobota, 6 Cze 2015, 20:14:30

Tytuł: Wyk?ad I: Archeologia - wprowadzenie
Wiadomość wysłana przez: Carlos Lorenzo de Medici y Zep w Sobota, 6 Cze 2015, 20:14:30
WYK?AD I: Archeologia – kr?tkie wprowadzenie
Autor: Basilio Calabrese

Archeologia to nauka, kt?ra na podstawie prac wykopaliskowych bada przesz?o?? cz?owieka. Prace te prowadzone s? najcz??ciej pod ziemi? i na ziemi. Zdarzaj? si? r?wnie? dzia?ania pod wod?. Pocz?tkowo zajmowa?a si? badaniem najdawniejszych dziej?w cz?owieka, jednak z biegiem czasu zacz??a zajmowa? si? tak?e czasami najnowszymi. W zwi?zku z tym archeologi? podzielono na prahistoryczn? (czasy od pojawienia si? cz?owieka zr?cznego, do powstania pisma), protohistoryczn? (historia spo?eczno?ci, kt?ra zostawi?a po sobie jaki? ?lad kulturowy lub zosta?a opisana przez inne, bardziej rozwini?te cywilizacje, kt?re zna?y ju? pismo) i historyczn? (dzieje spo?eczno?ci opisane przez nich samych w ?r?d?ach pisanych).

Nieod??cznym elementem archeologii s? zabytki, kt?re dzielimy na:
a)   ikonograficzne
b)   pisane
c)   archeologiczne

?r?d?a archeologiczne dzielimy na:
a)   ruchome, do kt?rych zaliczamy przedmioty, np. naczynia, bro?, itp.
b)   nieruchome, do kt?rych zaliczamy najcz??ciej budowle, drogi, itp.
?r?d?a ruchome nie musz? mie? ?adnego powi?zania ze ?r?d?ami ruchomymi. Mo?na znale?? je zupe?nie oddzielnie, w?wczas s? to znaleziska lu?ne. Mo?e si? zdarzy? jednak tak, ?e dokonamy ich odkrycia w otoczeniu ?r?de? nieruchomych, w takim przypadku tworz? one zesp??.

Aby poprawnie odrestaurowa? rzeczywisto??, kt?ra mia?a miejsce setki, tysi?ce, miliony, itd., lat temu, archeolodzy (czyli osoby badaj?ce zamierzch?e czasy ) korzystaj? z r??nych metod badawczych.
Rzecz? najwa?niejsz? jest dokumentacja, w kt?rej to znajduje si? opis obiekt?w, b?d? przedmiot?w przez nich badanych oraz otoczenia, w jakim si? znajdowa?y przez okre?lony odcinek czasu. Archeolog, chc?c okre?li? wiek zabytku, niejednokrotnie musi zaczerpn?? wiedzy z innych dziedzin nauki.  Najcz??ciej s? nimi nauki przyrodnicze, w kt?rych wykorzystuje si? m.in. metod? radiow?glow? (pomiar ilo?ci  izotopu w?gla 14C w obumar?ych szcz?tkach organicznych), lub metod? dendrochronologicz? (ustalanie wieku na podstawie badania rocznych przyrost?w s?oj?w drzewnych).
Mo?na wyodr?bni? r?wnie? dwie inne metody, a wi?c d??enie do znalezienia w/w ?r?de? archeologicznych, a p??niej ich wydobycie, oraz metod? analizy, czyli interpretacji znalezisk i rozszyfrowywania ca?ego sensu. Podczas pierwszej z nich, archeolodzy analizuj? r??ne dokumenty pisane, po?o?enie, odtwarzaj? ?rodowisko, w jakim ?yli ludzie z danych czas?w, wydobywaj? przedmioty, itp. Podczas drugiej nale?y uwa?nie przygl?da? si? znaleziskom, stawia? pytania i odpowiada? na nie, etc.
Podczas bada? mo?emy znale?? wiele przedmiot?w, kt?re wiele powiedz? nam o cywilizacji, kt?ra ?y?a na danym terenie wieki temu. Postaram si? om?wi? niekt?re z nich:
a)   Ko?ci
Podczas wykopalisk naukowcy mog? napotka? zar?wno na szcz?tki zwierz?t, jak i ludzi. Te pierwsze pozwalaj? nam okre?li?, czym ?ywili si? nasi przodkowie. Dzisiaj specjali?ci w tej dziedzinie potrafi? okre?li? rodzaj, p?e? oraz wiek znalezionego zwierz?cia. Wiek okre?la si? na podstawie wymiar?w i wygl?du ko?ci, przede wszystkim z?b?w. Z?by u starszych osobnik?w s? bardziej starte i zniszczone. W rozpoznaniu wieku najcz??ciej wa?nymi informacjami s? strategie ?owieckie i hodowlane. Ludzie zabijali m?ode zwierz?ta, gdy? ich mi?so by?o delikatniejsze. Zostawiali starsze osobniki, by mog?y p?odzi? kolejne pokolenia. Ko?ci mog? by? tak?e odpowiedzi? na pytanie, w jakim ?rodowisku ?yli nasi przodkowie. Ot??  wiele zwierz?t jest przystosowanych do jednego klimatu, np. mamuty przebywa?y na ch?odnych terenach, natomiast ?yrafy na gor?cych.
Na podstawie ludzkich ko?ci r?wnie? mo?emy dowiedzie? si? bardzo du?o, podobnie jak w przypadku zwierz?cych szcz?tk?w. Naukowcy potrafi? okre?li? wiek i p?e?. Jest to przede wszystkim zwi?zane z tym, ?e szkielet m??czyzny r??ni si? od szkieletu kobiety. Ko?ci m??czyzn by?y i s? bardziej masywniejsze. P?e? mo?na okre?li? tak?e na podstawie miednicy. Wiek okre?la si? poprzez badania nad tkank? nasad ko?ci r?k i n?g, kt?ra po zako?czeniu okresu wzrostu twardnieje. Archeolodzy napotykaj? tak?e na zdeformowane ko?ci, zniszczone przez chorob?, dzi?ki czemu mo?emy odpowiedzie? sobie na pytanie, na co cierpieli prehistoryczni ludzie. W wielu przypadkach napotykamy tak?e ?lady walki, je?li rana jest zagojona, oznacza to ?e cios nie by? ?miertelny. Wa?nym elementem s? r?wnie? z?by. Mleczaki z pewno?ci? nale?a?y do dziecka, za? stare i twarde mog?y nale?e? do osoby w podesz?ym wieku lub wskazywa? na diet?, w kt?rej g??wn? rol? odgrywa?y twarde potrawy.
b)   Ro?liny
Podczas wykopalisk archeolodzy nie znajduj? niestety du?ej ilo?ci szcz?tk?w ro?lin. Jest ich niewiele ze wzgl?du na to, ?e flora nie zachowuje si? tak dobrze. Na stanowiskach spotykane s? za to narz?dzia do ich obr?bki (np. t?uczki). Nasiona mo?na spotka? w glinianych naczyniach lub innych przedmiotach codziennego u?ytku. Kwiaty wytwarzaj? r?wnie? py?ki, kt?re dostarczaj? informacji o ?rodowisku, bowiem niekt?re ro?liny mog? ?y? jedynie w danym klimacie.
c)   Kamienne przedmioty i ceramika
Dzi?ki temu, ?e kamie? jest najbardziej trwa?ym materia?em, archeolodzy cz?sto napotykaj? na przedmioty wykonane z kamienia. Na ich podstawie naukowcy okre?laj? ich zastosowanie, obr?bk? i pochodzenie tego materia?u. Naczynia ceramiczne zacz?to wytwarza? oko?o dziesi?? tysi?cy lat temu. Ceramika nie jest trwa?a, ?atwo p?ka i kruszy si?, jednak nie rozk?ada si? szybko, dzi?ki czemu skorupy z naczy? s? jednymi z najcz??ciej znajdowanych przedmiot?w.