CytatUNIWERSYTET ROTRII
Katedra Architektury
PRACA DOKTORSKA/WYK?AD
Temat pracy: Charakterystyka architektury modernistycznej.
Autor: mgr Cesare de Medici
Promotor: prof. Artur Czartoryski
Modernizm (znany r?wnie? pod nazw? styl mi?dzynarodowy, funkcjonalizm) to kierunek we wsp??czesnej architekturze, kt?ry narodzi? si? pod koniec XIX w. i w pe?ni rozwin?? w latach dwudziestych XX w. Wyga?ni?cie kierunku modernistycznego nast?pi?o w po?owie lat siedemdziesi?tych XX w. Obejmuje on wiele tendencji w architekturze, kt?re jednak maj? cech? wsp?ln?: na pierwszy plan wysuni?ta jest funkcja, jak? ma pe?ni? budynek. To do niej dostosowana jest konstrukcja, materia?y, element estetyczny (forma). Modernizm charakteryzuje stosowanie najnowszych technologii oraz najnowocze?niejszych materia??w, dzi?ki czemu kszta?towanie konstrukcji budynku, jego elewacji, rozk?adu pomieszcze? s? wielkie. Rozpowszechnionymi materia?ami by?y ?elbeton, prefabrykaty, konstrukcje s?upowo-stropowe, a w elewacji szk?o, stal, aluminium. Estetyka architektury modernistycznej zwi?zana jest ze sztuk? abstrakcyjn?, czyli geometria stosowana jest jako element plastyczny. W urbanistyce styl ten rozdziela funkcje poszczeg?lnych obszar?w miasta, co skutkowa?o powstaniem dzielnic przemys?owych, mieszkalnych, rozrywkowych, rekreacyjnych i tym podobnych.
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Weissenhof-Luftbild-2004.01.jpg/800px-Weissenhof-Luftbild-2004.01.jpg)
Urbanistyka modernistyczna, osiedle Wei?enhof w Stuttgarcie
W architekturze modernistycznej mo?na wyodr?bni? kilka tendencji, niekt?re stosowane jako eksperymentalne, takie jak konstruktywizm, kt?ry przedk?ada? konstrukcje oraz skomplikowane obliczenia na pierwszy plan (g??wnie ZSRR), czy te? ekspresjonizm, w kt?rym zwracano uwag? na element formy, tak aby stworzy? wra?enie dynamiki i nowoczesno?ci (g??wnie Niemcy). Do trwa?ych tendencji zaliczamy architektur? organiczn?, kt?ra zwraca?a uwag? na maksymalne dostosowanie bry?y budynku do otaczaj?cych warunk?w ?rodowiska.
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Noitrotsky.jpg/437px-Noitrotsky.jpg)
Przyk?ad budynku w tendencji konstruktywistycznej, Ratusz Miejski w ?wczesnym Leningradzie
(http://progg.eu/wp-content/flgallery/images/b1q5rtjf.jpg)
Przyk?ad budowli w tendencji organicznej, Fallingwater w Pensylwanii
Opera w Sydney to przyk?ad budowli w stylu modernistycznym. Budowano j? w latach 1957-1973. Sk?ada si? z czterech sal: operowej, koncertowej, teatralnej oraz kameralnej. Ca?y budynek zajmuje powierzchni? 1,8 ha. Najbardziej efektown? cz??ci? gmachu jest dach, kt?ry wed?ug autora projektu przypomina rozwijaj?c? si? pomara?cz?. Konstrukcja dachu jest bardzo skomplikowana, ca?o?? podtrzymuj? stalowy szkielet oraz kable. Autor projektu, Du?czyk, Jørn Utzon, nie doprowadzi? budowy do ko?ca, poniewa? jej koszt kilkukrotnie przewy?szy? planowany bud?et.
(http://www.pozacentrum-pop.pl/images/23c.jpg)
Gmach Opery w Sydney
Kolejnym przyk?adem budowli modernistycznej jest Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku. Zosta?o zbudowane na Manhattanie. Gmach zaprojektowa? Frank Lloyd Wright. Budowa trwa?a d?ugo, bo a? 16 lat (1943-1959). Budynek ma przypomina? odwr?con? piramid? babilo?sk? lub rozszerzaj?c? si? ku g?rze spiral?. Wygl?d budowli, opartej na planie ko?a, kontrastuje z budynkami znajduj?cymi si? w s?siedztwie. Kontrowersje budzi brak okien, ?wiat?o dzienne dociera jedynie przez oszklony dach. Na zewn?trz, jak i wewn?trz dominuj? formy geometryczne: kwadraty, ko?a, tr?jk?ty, spirale (widoczne w kszta?cie kolumn).
(http://bi.gazeta.pl/im/8/6698/z6698008Q.jpg)
Gmach Muzeum w Nowym Jorku
Le Corbusier (1887-1965) to najwybitniejszy przedstawiciel modernizmu. Zajmowa? si? malarstwem, rze?biarstwem, architektur? i urbanistyk?. Dwa ostatnie przynios?y mu najwi?ksz? s?aw?. Urodzi? si? w La Chaux de Fonds w Szwajcarii. Studiowa? architektur? w Pary?u, Berlinie, Wiedniu. Na sta?e osiad? w Pary?u i wraz z bratem za?o?y? firm? architektoniczn?. Zmar? w Cap Martin na po?udniu Francji. By? wybitnym teoretykiem architektury, ustanowi? pi?? kanon?w nowoczesnej architektury: konstrukcje s?upowe, poziome okna, p?askie dachy i tarasy na dachach, wolna elewacja, wolny plan. Stworzy? nowy system proporcji budynk?w dostosowany do potrzeb cz?owieka, obliczy? minimaln? wysoko?? kondygnacji (226 cm). W urbanistyce postulowa? oddzielenie rejon?w przeznaczonych do pracy, wypoczynku i mieszkania. Do jego najwa?niejszych dzie? nale?? mi?dzy innymi: projekt Pa?acu Ligi Narod?w w Genewie, projekt przebudowy centrum Pary?a, projekt domu prefabrykowanego o konstrukcji ?elbetowej p?ytowo-s?upowej. Jego styl charakteryzowa? si? mieszaniem r??nych kierunk?w sztuki wsp??czesnej, zastosowaniem najnowszych technologii, wykorzystaniem konstrukcji jako elementu plastycznego (cz?sto rze?biarskiego), ?mia?ym zastosowaniem kolor?w.
(http://static.lovetotravel.pl/galery/th/th1_8894_genewa_palac_narodow.jpg)
Pa?ac Ligi Narod?w w Genewie, autorstwa Le Corbusiera
Kolejnym wybitym przedstawicielem modernizmu jest Walter Gropius, na kt?rego m?wi si?, ?e to jeden z najwi?kszych architekt?w XX wieku. Urodzi? si? w Berlinie. Studia architektoniczne w rodzinnym mie?cie oraz w Monachium podj?? dzi?ki wujowi, Martinowi Gropiusowi. Wsp??tworzy? i kierowa? akademi? sztuki u?ytkowej „Bauhaus”, kt?ra wprowadzi?a nowy awangardowy styl wzornictwa w sztuce. W 1934 roku z powodu terroru hitlerowskiego wyemigrowa? do Wielkiej Brytanii, a p??niej do USA. Jest autorem licznych publikacji, kt?re wywar?y du?y wp?yw na rozw?j architektury wsp??czesnej. Do jego najbardziej znanych projekt?w nale??: budynki „Bauhausu” w Dessau, gmach Uniwersytetu Harvarda w Cambridge (USA), Boston Center, biurowiec Pan America w Nowym Jorku, uniwersytet w Bagdadzie. Jago styl charakteryzuje si? innowacyjnym wzornictwem, maj?cym ?r?d?o w awangardowych koncepcjach artystycznych XX wieku, szerokim zastosowaniem szk?a, stali i materia??w prefabrykowanych. Konstrukcje budynk?w tworzy? na postawie skomplikowanych wylicze?.
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e1/Bauhaus.JPG)
Jeden z budynk?w „Bauhausu” w Dessau, projektu Gropiusa
Podsumowuj?c, modernizm w architekturze trwa? oko?o 80 lat, przez co rozwin?? nowoczesne formy, stosowa? szerokie zastosowanie nowych technologii. Urbanistyka rozgranicza?a strefy mieszkalne, rekreacyjne, przemys?owe. Wykszta?ci?o si? kilka kierunk?w, zwanych tendencjami. Dzielimy je na trwa?e (architektura organiczna) oraz eksperymentalne (konstruktywizm). Najwa?niejszymi architektami, zas?u?onymi dla rozwoju modernizmu s? Le Corbusier oraz Walter Gropius.