CytatUNIWERYSTET ROTRYJSKI
Katedra Architektury
Temat wyk?adu: Charakterystyka architektury bizantyjskiej
Autor: mgr Cesare de Medici
Promotor: prof. Artur Czartoryski
Architektura bizantyjska narodzi?a si? wraz z przeniesieniem stolicy Imperium Rzymskiego do Konstantynopola. By?a silnie zwi?zana z p??niejszym Cesarstwem Bizantyjskim. P?ki ono istnia?o to styl ten si? rozwija?, a by?o na mapach kilkana?cie wiek?w (od 330 r. do 1453 r.) Nurt silnie czerpa? ze wzorc?w rzymskich, wczesnochrze?cija?skich, hellenistycznych oraz orientalnych (g??wnie perskich). Wp?ywy tego? stylu si?ga?y daleko poza Cesarstwo a? na tereny dzisiejszej Rosji, Bu?garii, Grecji, Gruzji, Armenii, Serbii.
W historii stylu bizantyjskiego wyr??nia si? trzy etapy:
- wczesnobizantyjski (330 – 843);
- ?redniobizantyjski (867 -1204);
- p??nobizantyjski (1261 -1453).
Typowymi przyk?adami dzie? architektury bizantyjskiej s? bazyliki. Budowano je z ceg?y na planie krzy?a greckiego. Z zewn?trz nieotynkowane, zdobione licznymi wn?kami oraz mozaikami. Najwi?kszym osi?gni?ciem architektonicznym tego stylu by?a kopu?a na kwadracie. Podtrzymywa?y j? cztery ?uki, kt?re opiera?y si? na masywnych kolumnach. Wn?trza zdobiono licznymi mozaikami, malowid?ami (g??wnie freski), ikonami. Kolory dominuj?ce to z?oto, ziele?, granat, czerwie?. Przyk?adem takiego budownictwa jest ko?ci?? Hagia Sophia w Stambule. ?wi?tynia zosta?a wzniesiona w latach 532 – 537 za panowania Cesarza Justyniana Wielkiego. Budynek ??czy w sobie cechy bazyliki pod?u?nej i budynku na planie ko?a. Wn?trze sk?ada si? z trzech naw. Po zdobyciu Konstantynopola przez Turk?w, ko?ci?? zamieniono na meczet i dobudowano cztery minarety.
(http://old.orthodox.bialystok.pl/foto/hagia.jpe)
Hagia Sophia od zewn?trz
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f6/HagiaSophia.jpg)
Przekr?j szkicowy
G?owice kolumn bizantyjskich by?y bardziej dekoracyjne ni? kolumn rzymskich.
(http://zha.w.interia.pl/obr/glowice.jpg)
Wznoszono tak?e wielkie pa?ace oraz domy dla bogatych obywateli, kt?rych konstrukcja i uk?ad pomieszcze? przypomina? budowle syryjskie i perskie. Przyk?adem takiej budowli by? Pa?ac Cesarski w Konstantynopolu. W jego sk?ad wchodzi?y sale tronowe, prywatne apartamenty cesarskie, biblioteka, ?a?nie, hipodrom, pa?ac s?u??cy jako przysta? morska oraz wiele innych. Niestety ?aden taki zabytek nie zachowa? si? do naszych czas?w.
Podsumowuj?c architektura bizantyjska by?a ?ci?le zwi?zana z Cesarstwem Bizantyjskim. Cechowa?a j? dekoracyjno??, przepych, wybuja?a kolorystyka, bogactwo form. Najwspanialszymi przedstawicielami tego typu budownictwa s? Bazylika ?w. Marka w Wenecji oraz opisana wy?ej ?wi?tynia Hagia Sophia.
(http://www.wirtualnafrancja.com/files.php?file=basilica_san_marco_venice__786507750.jpg)
Bazylika ?w. Marka od zewn?trz