Prekursorzy neoplatonizmu:
• Filon z Aleksandrii
• Medioplatonizm
• Neopitagoreizm
Plotyn i neoplatonizm:
• szko?a aleksandryjska
• szko?a syryjska
• szko?a ate?ska
Filon z Aleksandrii:
Grecki ?yd, wykszta?cony na Platonie i Biblii, chcia? pogodzi? Platona i Bibli?, Platon musia? zna? Pismo ?wi?te, dialogi Platona s? alegorycznym komentarzem do Pisma ?wi?tego – jest to jedyna sensowna filozofia.
Filon by? bardziej radykalny ni? Platon. Cz?owiek to jest dusza w grobie cia?a, z kt?rego mo?e j? wyci?gn?? tylko Absolut. Normalnie ludzie nie mog? funkcjonowa? bez pomocy Boga. Umys? cz?owieka nie mo?e o w?asnych si?ach pozna? prawdy, kt?r? otrzymujemy wy??cznie od Boga. Cia?o zniekszta?ca poznanie. Je?li ca?e poznanie pochodzi od Boga, to warto si? interesowa? tylko Nim. B?g przemawia do nas przez Bibli?, a zatem Pismo ?wi?to mamy rozumie? w interpretacji alegorycznej.
Wszech?wiat sk?ada si? z Boga, kt?ry jest radykalnie od niego r??ny i oddzielony i kt?ry nie dotyka si? niczego materialnego oraz ?miertelnego. Kim?, kto pochodzi bezpo?rednio od Boga jest Logos: co?, co B?g pomy?li (?wiat, ludzi), prawzory rzeczy, porz?dek ?wiata, opatrzno?? i rozum Boga, reprezentant Boga, syn bo?y. B?g osobi?cie nie przemawia.
?redni platonizm:
W 86 roku przed Chrystusem imperator rzymski zaj?? Grecj? a Ateny zburzy? (budynki Akademii), co spowodowa?o rozproszenie filozof?w. Ci Akademicy rozproszeni podj?li nauczanie bli?sze nauce Platona ni? to, co by?o w Akademii – przywr?cono nauk? o ideach, Timajos najwa?niejszym tekstem Platona – wyra?ny zwrot ku elementom antropologicznym, religijny mistycyzm – filozofia ma prowadzi? do zbawienia poprzez nauk? ?ycia, g??wny nacisk na zagadnienia etyczne. Cele owej filozofii s? zdecydowanie religijne.
Neopitagoreizm:
Raczej nawi?zanie do nazwy ni? nauczania Pitagorasa. Pitagoreizm zawsze kojarzy? si? z czym? tajemniczym, wi?c pasowa? do ?wczesnej, zabobonnej atmosfery.
Plotyn:
Studiowa? w Aleksandrii, ?y? w III w. (204-270), dzia?a? w Rzymie, gdzie za?o?y? szko??, w kt?rej naucza? swojej filozofii tworz?c notatki do wyk?ad?w, pisma zredagowa? ucze? Porfiriusz, Enneady (6x9).
System Plotyna:
Hierarchia bytowa – ca?a rzeczywisto?? jest ustawiona na drabinie, ka?dy byt ma swoje miejsce; emanacja – duchowe rodzenie, ka?dy ni?szy szczebel pochodzi od wy?szego, taki jeden poziom, rodzaj nazywa si? hipostaz?; najdoskonalszym poznaniem jest intuicja (teoria), uj?cie pewnej pozycji rzeczy w tej hierarchii bytowej, owe szczeble s? sta?e, ale w przypadku cz?owieka jest szansa moralnego upodabniania si? do wy?szych hipostaz, ten awans to jest religia, cz?owiek to byt na granicy byt?w duchowych i cielesnych – system „reditio”: wzniesienie si? na wy?szy poziom.
Absolut Plotyna:
B?g jest Jedni?, ponad wszystkim, co da si? pomy?le? i wypowiedzie?, jeden jednorodny byt, jest wszystkim – pra?r?d?em, przyczyn?, dobrem itd. Wszystkie inne poj?cia opr?cz Jedni s? negatywne.
Hipostasis:
1) Nadpe?nia – hiperdobro.
2) Nous – boski rozum.
3) Psyche – dusza ?wiata empirycznego.
4) Materia – hyle – jest pomi?dzy bytem i niebytem, najmniejsza ilo?? dobra.
Szko?a aleksandryjska:
Za?o?ona przez Porfiriusza, kt?ry zredagowa? pisma Plotyna i napisa? ?yciorys Plotyna. Chcia? za?o?y? szko?? filozoficzn?, w kt?rej analizowane by by?y teksty Arystotelesa – komentarze do jego pism. Wyra?nie uwa?a?, ?e w filozofii najwa?niejsza jest religia. Tezy s? argumentowane objawieniami – mistyka. Celem nie jest prawda, tylko zbawienie.
Szko?a syryjska:
Jamblich (264-339). Przekszta?ci? system Plotyna w religi?, mitologi?. Pasjonowa? si? magi?. Interpretowa? alegorycznie Platona. Zwi?kszy? liczb? hipostaz.
Szko?a ate?ska:
Proklos (412-485). Odnowi? Akademi? Plato?sk?. Kontynuuje religijn? interpretacj? Plotyna, ale stara si?, aby jego Akademia by?a szko?? ca?ej filozofii, powstaj? w niej komentarze do Arystotelesa i Platona. Zinterpretowa? schemat Plotyna w duchu mitologii greckiej. Powr?t do Boga nast?powa? w akcie wiary.
Simplikios (480-540). Za jego czas?w zamkni?to Akademi? (529 – koniec filozofii staro?ytnej).
1) Jednie – Henady.
2) Nous – inteligencje intuicyjne, inteligencje mieszane, inteligencje dyskursywne.
3) Sfera duszy – bogowie, demony, dusze ludzi.
4) ?wiat materii.
Wnioski:
• Filozofia przekszta?ca si? w religi?.
• Dominuje irracjonalizm.
• Sposobem pracy jest ??czenie r??nych pogl?d?w (synkretyzm).
• Wzrasta rola autorytet?w.