Wyk?ad II: Jak przekazywano sobie informacje?

[Carlos Lorenzo de Medici y Zep]

WYK?AD II: Jak przekazywano sobie informacje?
Autor: Basilio Calabrese

Pismo to zbi?r okre?lonych znak?w, na podstawie kt?rych powstaje mowa. Najcz??ciej s?u?y do zapisu pewnych my?li. Odgrywa bardzo wa?n? rol? w kwestii porozumiewania si?, nawi?zywania kontakt?w i wi?zi.

Pismo powsta?o niedawno. Ewoluowa?o ono z biegiem czasu. Na pocz?tku informacje przekazywano sobie poprzez malowid?a, nast?pnie symbole, a dopiero p??niej wynaleziono pismo piktograficzne, czyli zesp?? rysunk?w oznaczaj?cych dane poj?cie, ale nie d?wi?k. Pos?ugiwano si? nim w prehistorii (Egipt, Mezopotamia, Kreta, Fenicja), a tak?e i obecnie (Afryka, Ameryka i Oceania). Ich przyk?adem mog? by? hieroglify egipskie. Jak uwa?ali mieszka?cy, pismo to wynalaz? b?g Thot. Niestety nie wszyscy potrafili pisa? w tamtych czasach. Ta czynno?? znana by?a jedynie nielicznym. Hieroglify przetrwa?y a? do okresu rzymskiego.
Nast?pnie pojawi?y si? ideogramy, czyli umowne znaki, oznaczaj?ce okre?lon? tre??. Wsp??cze?nie mo?emy spotka? ich w j?zyku chi?skim. W ko?cu, na terenie Palestyny lub Fenicji odkryto pismo fonetyczne, oznaczaj?ce d?wi?ki. Do tego rodzaju zaliczamy alfabet, alfabet sylabowy, abd?ad i sylabariusze.
Istnia?o r?wnie? pismo z?o?one, w kt?rym w r??nych proporcjach i na r??ne sposoby mieszaj? si? elementy fonetyczne i semantyczne. Wyr??niamy tak?e jego rodzaje: mieszane, piktofentyczne i fi?skie. Zupe?nie innym rodzajem pisma, trudnym obecnie do rozszyfrowania, jest pismo w?ze?kowe, kt?rego przyk?adem jest np. kipu, u?ywane przez Ink?w i tworzone z bawe?ny, w?osia alpaki i lamy. Tre?? informacji spisana jest za pomoc? sznurka, z kt?rego tworzy si? r??ne kombinacje w?z??w.
Ludzie, by przekaza? informacje swoim potomkom, musieli gdzie? zamie?ci? sw?j tekst. Na pocz?tku by?y to ?ciany jaski?, przedstawiaj?ce sceny, np. z polowania na zwierzyn?. Malowid?a te by?y r?wnie? elementem dekoracyjnym. Sumerowie, pos?uguj?cy si? pismem klinowym, do jego zapisu u?ywali glinianej tabliczki i trzcinowego rylca. Z czasem jednak ludzie doszli do wniosku, ?e tabliczki s? zbyt ci??kie i zacz?to tworzy? je z drewna, a do pisania u?ywano wosku. Mo?na wi?c by?o u?y? jej wielokrotnie, gdy? wystarczy?o zetrze? wcze?niejszy zapis. Je?li tekst nie zmie?ci? si? na jednej tabliczce, dowi?zywano kolejne. I tak po??czone dwie nazywamy dyptychem, trzy – tryptychem, a powy?ej trzech – poliptychem.
W Egipcie produkowano papirus, tworzony z w??kien ro?liny papirusu. Mi??sz z ?odygi tej ro?liny krojono na cienkie, d?ugie paski i k?adziono na mokrym blacie bardzo blisko siebie. Na to nak?adano drug? warstw?, u?o?on? w poprzek. Nast?pnie klepano, suszono i wyg?adzano ko?ci? s?oniow? lub muszl?, by uzyska? efekt po?ysku.
Na pocz?tku naszej ery, w Chinach odkryto papier, kt?ry w Europie rozpowszechni? si? dopiero w XII wieku! Papieru u?ywamy po dzie? dzisiejszy.
Narz?dzia pi?miennicze r?wnie? zmienia?y si? z up?ywem lat. U?ywano rylc?w, ptasich pi?r (np. g?sich), wieczne pi?ra, o??wki i doskonale wszystkim znane d?ugopisy.

Informacje dodatkowe

Niekt?re z egipskich hieroglif?w




Kipu