Regu?y

[Willem Johannes van Oranje-Nassau]

REGU?Y O TRZYMANIU Z KO?CIO?EM
? W .   I G N A C Y   L O Y O L A

Regu?a 1. Od?o?ywszy na bok wszelki s?d w?asny powinni?my trzyma? umys? nasz gotowy i skory do pos?usze?stwa we wszystkim prawdziwej Oblubienicy Chrystusa, Pana naszego, a jest ni? nasza ?wi?ta Matka – Ko?ci?? Hierarchiczny.
Regu?a 2. Pochwala? spowied? przed kap?anem i przyjmowanie Naj?wi?tszego Sakramentu raz w rok, a jeszcze bardziej co miesi?c, a jeszcze o wiele lepiej co tydzie?, z zachowaniem wymaganych i nale?nych warunk?w.
Regu?a 3. Pochwala? cz?ste s?uchanie mszy, a tak?e ?piewy, psalmy i d?ugie modlitwy w ko?ciele i poza nim; podobnie godziny ustanowione w pewnych porach, przeznaczone na ca?e oficjum [ch?rowe] i na wszelkie modlitwy i godziny kanoniczne.
Regu?a 4. Pochwala? wielce zakony, dziewictwo, wstrzemi??liwo??; ma??e?stwo te?, ale nie w tej mierze, co tamte.
Regu?a 5. Pochwala? ?luby zakonne pos?usze?stwa, ub?stwa i czysto?ci i inne ?luby doskona?o?ci nadobowi?zkowe. Nale?y tu zwr?ci? uwag?, ?e ?lub dotyczy tego, co zmierza do doskona?o?ci ewangelicznej; przeto nie nale?y ?lubowa? tego, co si? od tej doskona?o?ci oddala, np. uprawiania handlu lub zawarcia ma??e?stwa.
Regu?a 6. Pochwala? [kult] relikwii ?wi?tych, okazuj?c im cze?? i modl?c si? do ?wi?tych. Pochwala? odprawianie stacji, pielgrzymki, odpusty, jubileusze, krucjaty i ?wiece zapalane w ko?cio?ach.
Regu?a 7. Pochwala? przepisy o postach i wstrzemi??liwo?ci, np. w Wielkim Po?cie, w suche dni, w wigilie, w pi?tki i w soboty. Podobnie i pokuty i to nie tylko wewn?trzne, ale i zewn?trzne.
Regu?a 8. Pochwala? ozdabianie i budowanie ko?cio??w; a tak?e obrazy, kt?re nale?y czci? z powodu tych os?b [?wi?tych], kt?re wyobra?aj?.
Regu?a 9. Pochwala? wreszcie wszystkie przykazania ko?cielne, trzymaj?c umys? w gotowo?ci do szukania racji dla ich obrony, w ?aden za? spos?b dla ich zwalczania.
Regu?a 10. Winni?my by? bardziej gotowi do uznawania i pochwalania tak dekret?w i zarz?dze?, jak i obyczaj?w naszych prze?o?onych [ni? do ich ganienia]. Bo chocia? niekiedy nie s? one lub nie by?y takie [tj. godne pochwa?y], to jednak m?wienie przeciw nim czy to publicznie w kazaniach, czy w rozmowach z lud?mi prostymi, rodzi?oby wi?cej szemrania i zgorszenia ni? po?ytku. Lud bowiem oburza?by si? na swych prze?o?onych czy to ?wieckich, czy duchownych. Ale je?li powoduje si? szkod? krytykuj?c przed lud?mi prostymi prze?o?onych w ich nieobecno?ci, to mo?e by? rzecz? po?yteczn? m?wi? o tych z?ych obyczajach do tych tylko os?b, kt?re mog? temu zaradzi?.
Regu?a 11. Pochwala? teologi? pozytywn? i scholastyczn?. Albowiem jak w?a?ciwo?ci? doktor?w pozytywnych, np. ?w. Hieronima, ?w. Augustyna, ?w. Grzegorza itd. jest porusza? serca do mi?o?ci i s?u?by we wszystkim Bogu, Panu naszemu, tak zn?w w?a?ciwo?ci? doktor?w scholastycznych, np. ?w. Tomasza, ?w. Bonawentury, Mistrza Sentencji [Piotra Lombarda] itd., jest okre?la? i obja?nia? dla naszych czas?w rzeczy konieczne do zbawienia wiecznego tudzie? do lepszego zwalczania i wykrywania b??d?w i podst?p?w [herezji]. Bo w rzeczy samej doktorzy scholastyczni jako nowsi nie tylko korzystaj? z prawdziwego rozumienia Pisma ?w. i ?wi?tych doktor?w pozytywnych, ale nadto u?wi?ceni i pouczeni ?ask? Bo?? mog? czerpa? pomoc z sobor?w, kanon?w i dekret?w ?wi?tej naszej Matki Ko?cio?a.
Regu?a 12. Powinni?my wystrzega? si? robienia por?wna? mi?dzy nami, co jeszcze ?yjemy, a b?ogos?awionymi, kt?rzy ?yli w dawnych czasach. Bo niema?o si? tu b??dzi, gdy np. m?wi si?: Ten wi?cej wie ni? ?w. Augustyn. Ten to drugi ?w. Franciszek, albo i wi?kszy od niego. Ten to drugi ?w. Pawe? w mocy i ?wi?to?ci itd.
Regu?a 13. A?eby we wszystkim utrafia? w sedno, trzeba by? zawsze gotowym wierzy?, ?e to, co ja widz? jako bia?e, jest czarne, je?li tak to okre?li Ko?ci?? Hierarchiczny. Wierzymy bowiem, ?e mi?dzy Chrystusem, Panem naszym; Oblubie?cem, a Ko?cio?em, jego Oblubienic?, jest ten sam Duch, kt?ry nami rz?dzi i kieruje dla zbawienia dusz naszych. Bo ten?e sam Duch i Pan nasz, kt?ry da? dziesi?cioro przykaza?, ten sam kieruje i rz?dzi ?wi?t? Matk? nasz? Ko?cio?em.
Regu?a 14. Cho? jest rzecz bardzo prawdziw?, ?e nikt nie mo?e si? zbawi?, je?li nie jest predestynowany [przeznaczony do zbawienia], i je?li nie ma wiary i ?aski, to jednak trzeba by? bardzo ostro?nym w sposobie m?wienia i rozprawiania o tych wszystkich sprawach.
Regu?a 15. Nie powinni?my mie? zwyczaju m?wi? du?o o predestynacji. Lecz je?li w pewien spos?b i niekiedy m?wi si? o tym, trzeba wtedy tak m?wi?, ?eby ludzie pro?ci nie popadali w b??dy, jak to si? czasem zdarza, kiedy m?wi?: "Czy mam by? zbawiony czy pot?piony, to ju? jest zadecydowane; przeto z powodu moich dobrych czy z?ych uczynk?w nie mo?e si? to ju? sta? inaczej"... I na skutek tego s?abn? na duchu i zaniedbuj? dobre uczynki, kt?re prowadz? do zbawienia i post?pu duchownego ich duszy.
Regu?a 16. Podobnie? nale?y uwa?a?, ?eby nie m?wi? du?o o wierze z wielkim naciskiem na ni?, a bez ?adnego rozr??nienia i wyja?nienia, ?eby i przez to nie dawa? ludowi okazji do os?abni?cia na duchu i do lenistwa w dobrych uczynkach, czy to zanim si? ma wiar? o?ywion? mi?o?ci?, czy to potem.
Regu?a 17. Podobnie nie powinni?my m?wi? tak obszernie o ?asce, k?ad?c na ni? taki nacisk, ?eby si? z tego rodzi?a trucizna [b??du], znosz?ca wolno?? woli. Przeto o wierze i ?asce mo?na m?wi?, o ile to mo?liwe jest z pomoc? Bo??, dla wi?kszej chwa?y jego Boskiego Majestatu, ale nie tak i nie w ten spos?b, zw?aszcza w naszych tak niebezpiecznych czasach, ?eby uczynki [dobre] i wolna wola dozna?y jakiej? szkody lub by?y zgo?a lekcewa?one.
Regu?a 18. Chocia? ponad wszystko nale?y cenie usiln? s?u?b? Bogu, Panu naszemu, z czystej mi?o?ci, to jednak powinni?my wielce pochwala? boja?? jego Boskiego Majestatu; bo nie tylko boja?? synowska jest rzecz? dobr? bardzo i ?wi?t?, ale nawet boja?? s?u?ebna, je?li cz?owiek nie zdobywa si? na nic lepszego i po?yteczniejszego, wielce pomaga do wyrwania si? z grzechu ?miertelnego; a gdy cz?owiek raz z niego si? wyrwie, ?atwo dochodzi do boja?ni synowskiej, kt?ra ca?kowicie jest Bogu, Panu naszemu, przyjemna i mi?a, bo jest nierozdzielna od mi?o?ci Bo?ej.