Królestwo Skarlandu

Dekalog (stgr. dekalogos, dziesi?? s??w) inaczej Dziesi?? przykaza? (w tradycji ?ydowskiej Dziesi?? O?wiadcze?, Aseret
ha-Dibrot) – zbi?r podstawowych nakaz?w moralnych obowi?zuj?cych pierwotnie wyznawc?w judaizmu, a nast?pnie przej?ty przez chrze?cijan, dla kt?rych spe?nia si? on w Jezusie Chrystusie (Por. Mt 5,17-19) poprzez tajemnic? paschaln?.

Historia

Zgodnie z przekazem biblijnym oryginalny tekst dekalogu, zapisany w Ksi?dze Wyj?cia (Drugiej Ksi?dze Moj?eszowej), s?owo po s?owie zosta? podyktowany przez Boga Jahwe Moj?eszowi na g?rze Synaj (w Ksi?dze Powt?rzonego Prawa (Pi?tej Ksi?dze Moj?eszowej) g?ra ta nazwana jest Horeb) w trakcie w?dr?wki Izraelit?w z Egiptu do Kanaanu.
Wed?ug Biblii, tre?? Dekalogu i innych s??w Boga wyg?oszonych na g?rze zosta?a spisana przez Moj?esza (Wj 24,4), natomiast to B?g – nie Moj?esz – wyry? przykazania na kamiennych tablicach (Wj 24:12 oraz Wj 32:16 oraz Wj 34:1).
Tekst dekalogu musia? zosta? wyryty na kamiennych tablicach dwukrotnie, gdy? pierwsze tablice z dekalogiem Moj?esz rozbi? w gniewie widz?c, jak lud zacz?? pod jego nieobecno?? czci? z?otego cielca (Wj 32:19) – za drugim razem Moj?esz musia? ju? sam sporz?dzi? dwie tablice. Zgodnie z przekazem biblijnym drugie tablice z dekalogiem by?y przechowywane w Arce przymierza a? do czasu zburzenia pierwszej ?wi?tyni Jerozolimskiej.

Tre??

Wyznawcy judaizmu, prawos?awia i wi?kszo?ci ko?cio??w protestanckich oraz wschodnich twierdz?, ?e przyjmuj? oryginalny tekst Dekalogu z Ksi?gi Wyj?cia (Drugiej Ksi?gi Moj?eszowej). Jednak zdaniem Ko?cio?a katolickiego tekst z Ksi?gi Wyj?cia nie posiada szczeg?lnej oryginalno?ci, skoro tekst z Ksi?gi Powt?rzonego Prawa, tak?e znajduj?cy si? w Biblii, r??ni si? w pewnym stopniu od tekstu Ksi?gi Wyj?cia (g??wne r??nice dotycz? motywacji nakazu obchodzenia szabatu oraz wyeksponowania ?ony w zakazie po??dania).
Mimo to w Katechizmie Ko?cio?a Katolickiego cytowana i om?wiona jest wersja biblijna, nie skr?cona.

Tekst biblijny i spos?b podzia?u

Tekst Dekalogu zosta? zachowany w Biblii w dw?ch, nieznacznie r??ni?cych si? wersjach:

• z Ksi?gi Wyj?cia (2 Moj?eszowej) 20, 2-17 oraz
• z Ksi?gi Powt?rzonego Prawa (5 Moj?eszowej) 5, 6-21.

Zasadniczy podzia? przykaza? to podzia? na przykazania okre?laj?ce stosunek ludzi do Boga oraz na przykazania reguluj?ce zasady ?ycia we wsp?lnocie.
Spos?b podzia?u biblijnego tekstu na konkretne przykazania zale?y od przyj?tej tradycji. Zasadniczo wyr??nia si? ich cztery i wi?kszo?? wyzna? przyjmuje jedn? z nich:

Tradycyjny polski przek?ad Dekalogu, wed?ug Biblii Jakuba Wujka		Sposoby podzia?u
Ksi?ga Wyj?cia 20, 2–17	Ksi?ga Powt?rzonego Prawa 5, 6–21	staro?ytny ?ydowski (filo?ski), prawos?awny, orientalny, protestancki, anglika?ski, restoracjonistycznya	wsp??czesny ?ydowski (talmudyczny)b	augusty?ski (katolicki)c	lutera?skid
2 Jam jest Pan, B?g tw?j, kt?rym ci? wywi?d? z ziemi egipskiej, z domu niewoli.	6 Ja Pan, B?g tw?j, kt?rym ci? wywi?d? z ziemi egipskiej, z domu niewoli.	1	1	1	1
3 Nie b?dziesz mia? bog?w cudzych przede mn?.	7 Nie b?dziesz mia? bog?w cudzych przed oczyma mymi.	1	2	1	1
4 Nie uczynisz sobie obrazu rytego ani ?adnej podobizny tego, co jest na niebie w g?rze i co na ziemi nisko, ani z tych rzeczy, kt?re s? w wodach pod ziemi?.  5 Nie b?dziesz si? im k?ania? ani s?u?y?. Ja jestem Pan, B?g tw?j, mocny, zawistny, karz?cy nieprawo?? ojc?w na synach do trzeciego i czwartego pokolenia tych, kt?rzy mnie nienawidz?; 6 a czyni?cy mi?osierdzie tysi?com tych, kt?rzy mi? mi?uj? i strzeg? przykaza? moich.	8 Nie uczynisz sobie rze?by ani podobizny wszystkich rzeczy, kt?re s? na niebie w g?rze i kt?re na ziemi nisko, i kt?re s? w wodach pod ziemi?. 9 Nie b?dziesz si? im k?ania? i s?u?y?. Bom ja jest Pan, B?g tw?j, B?g zawistny, kt?ry dochodz? nieprawo?ci ojc?w na synach do trzeciego i czwartego pokolenia tych, kt?rzy mnie nienawidz?, 10 a czyni? mi?osierdzie na wiele tysi?cy mi?uj?cym mi? i strzeg?cym przykaza? moich.	2	2	1	1
7 Nie b?dziesz bra? imienia Pana, Boga twego, nadaremno; bo nie b?dzie mia? Pan za niewinnego tego, kt?ry by wzi?? imi? Pana, Boga swego, nadaremno.	11 Nie b?dziesz u?ywa? imienia Pana, Boga twego, nadaremnie, bo nie ujdzie karania, kto by dla pr??nej rzeczy u?y? imienia jego.	3	3	2	2
8 Pami?taj, aby? dzie? sobotni ?wi?ci?. 9 Sze?? dni robi? b?dziesz i b?dziesz wykonywa? wszystkie roboty twoje; 10 ale dnia si?dmego sabat Pana, Boga twego, jest: nie b?dziesz wykonywa? we? ?adnej roboty, ty i syn tw?j, i c?rka twoja, s?uga tw?j i s?u?ebnica twoja, bydl? twoje i go??, kt?ry jest mi?dzy bramami twymi. 11 Przez sze?? dni bowiem czyni? Pan niebo i ziemi?, i morze, i wszystko, co w nich jest, a odpocz?? dnia si?dmego; i dlatego pob?ogos?awi? Pan dniowi sobotniemu i po?wi?ci? go.	12 Zachowaj dzie? sobotni, aby? go ?wi?ci?, jak ci przykaza? Pan, B?g tw?j. 13 Sze?? dni robi? b?dziesz i pe?ni? wszystkie roboty twoje. 14 Si?dmy dzie? jest sabat, to jest odpocznienie Pana Boga twego. Nie b?dziesz we? pe?ni? ?adnej robot, ty ani syn tw?j, ani c?rka, s?u?ebnik i s?u?ebnica, ani w??, ani osio?, ani ?adne bydl? twoje, ani przechodzie?, kt?ry jest mi?dzy bramami twoimi, aby odpocz?? s?uga i s?u?ebnica twoja jak i ty. 15 Pami?taj, ?e? i sam s?u?y? w Egipcie, i wywi?d? ci? stamt?d Pan, B?g tw?j, r?k? mocn? i ramieniem wyci?gni?tym, i przeto ci kaza?, aby? zachowa? dzie? sobotni.	4	4	3	3
12 Czcij ojca twego i matk? twoj?, aby? d?ugo ?y? na ziemi, kt?r? Pan, B?g tw?j, da tobie.	16 Czcij ojca twego i matk?, jak ci przykaza? Pan, B?g tw?j, aby? ?y? przez d?ugi czas i ?eby ci si? dobrze wiod?o na ziemi, kt?r? Pan, B?g tw?j, da tobie.	5	5	4	4
13 Nie b?dziesz zabija?.	17 Nie b?dziesz zabija?.	6	6	5	5
14 Nie b?dziesz cudzo?o?y?.	18 Nie b?dziesz cudzo?o?y?.	7	7	6	6
15 Nie b?dziesz kradzie?y czyni?.	19 I kradzie?y nie b?dziesz pope?nia?.	8	8	7	7
16 Nie b?dziesz m?wi? fa?szywego ?wiadectwa przeciw bli?niemu twemu.	20 Ani b?dziesz m?wi? przeciw bli?niemu twemu fa?szywego ?wiadectwa.	9	9	8	8
17 Nie b?dziesz po??da? domu bli?niego twego,	21 Nie b?dziesz po??da? [...] domu bli?niego twego,	10	10	10	9
ani b?dziesz pragn?? ?ony jego,	Nie b?dziesz po??da? ?ony bli?niego twego,	10	10	9	10
ani s?ugi, ani s?u?ebnicy, ani wo?u, ani os?a, ani ?adnej rzeczy, kt?ra jego jest.	ani roli, ani s?ugi, ani s?u?ebnicy, ani wo?u, ani os?a, ani ?adnych rzeczy, kt?re jego s?.	10	10	10	10

a – podzia? filo?ski uznawany jest za najstarszy, by? stosowany w czasach Chrystusa; u?ywali go ju? w I wieku m.in. J?zef Flawiusz i Filon z Aleksandrii. Charakteryzuje si? rozdzieleniem przykazania dotycz?cego posiadania innych bog?w od przykazania dotycz?cego kultu przedmiot?w. Cho? obecnie porzucony przez judaizm na rzecz p??niejszego podzia?u talmudycznego, jego tradycja pozostaje wci?? ?ywa w wi?kszo?ci wyzna? chrze?cija?skich. Za obowi?zuj?cy uznaj? go Cerkiew prawos?awna, Ko?cio?y orientalne, protestanckie (z wyj?tkiem luteran), anglika?skie i restoracjonistyczne.
b – podzia? talmudyczny jest powszechnie uznanym we wsp??czesnym judaizmie; jego tradycja si?ga III wieku po Ch.
c – podzia? augusty?ski, wywodz?cy si? od ?w. Augustyna z Hippony, si?ga tradycj? V wieku po Ch. Charakteryzuje si? sposobem podzia?u, kt?ry eksponuje r??nic? mi?dzy po??daniem cielesnym a po??daniem d?br drugiego cz?owieka oraz w??czeniem przykazania dotycz?cego zakazu kultu przedmiot?w do przykazania dotycz?cego zakazu posiadania innych bog?w. Stosowany jest w Ko?ciele katolickim i ko?cio?ach starokatolickich.
d – podzia? lutera?ski, wywodz?cy si? z pi?miennictwa Marcina Lutra, pochodzi z XVI wieku. Stanowi niewielk? modyfikacj? podzia?u augusty?skiego. Jedyna r??nica le?y w sposobie podzia?u przykazania dziewi?tego i dziesi?tego, gdzie dziewi?te dotyczy po??dania domu drugiego cz?owieka, a dziesi?te obejmuje pozosta?e rodzaje po??dania.

Katolicka wersja katechetyczna

W Ko?ciele katolickim, opr?cz opublikowanej i om?wionej w Katechizmie Ko?cio?a Katolickiego wersji biblijnej (KKK 2083-2534), najcz??ciej stosowan? jest jednak tzw. wersja katechetyczna dekalogu, opublikowana m.in. w katechizmie kardyna?a Gasparriego oraz w katechizmie dla dzieci:

• Jam jest Pan B?g tw?j, kt?ry ci? wywi?d? z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Nie b?dziesz wzywa? imienia Boga twego nadaremno.
• Nie b?dziesz mia? bog?w cudzych przede mn?.
• Pami?taj, aby? dzie? ?wi?ty ?wi?ci?.
• Czcij ojca swego i matk? swoj?.
• Nie zabijaj.
• Nie cudzo???.
• Nie kradnij.
• Nie m?w fa?szywego ?wiadectwa przeciw bli?niemu swemu.
• Nie po??daj ?ony bli?niego swego.
• Ani ?adnej rzeczy, kt?ra jego jest.